Tiết 156: Văn học- Con chó Bấc

Tiết 156 Văn học
CON CHÓ BẤC
(Trích tiểu thuyết Tiếng gọi nơi hoang dã)
G.V. Lân-đơn

I. Tìm hiểu chung:
I. Tìm hiểu chung:


1. Tác giả:
1. Tác giả:
- Giăc Lơnđơn (1876- 1916).
- Giăc Lơnđơn (1876- 1916).
- Người Mĩ, trải qua cuộc đời
- Người Mĩ, trải qua cuộc đời
vất vả và sớm tiếp cận với tư
vất vả và sớm tiếp cận với tư
tưởng CNXH.
tưởng CNXH.
- Các tác phẩm tiêu biểu:
- Các tác phẩm tiêu biểu:
Tiếng gọi nơi hoang dã
Tiếng gọi nơi hoang dã
(1903), tiểu thuyết tự thuật
(1903), tiểu thuyết tự thuật
Mactin Eđen
Mactin Eđen
(1909),
(1909),
Gấu
Gấu
biển
biển
(1904),
(1904),
Nanh trắng
Nanh trắng


(1906)…
(1906)…

I. Tìm hiểu chung:
I. Tìm hiểu chung:
2. Tác phẩm:
2. Tác phẩm:
a. Hoàn cảnh sáng
a. Hoàn cảnh sáng
tác:
tác:


- “Con chó Bấc” trích
- “Con chó Bấc” trích
từ tiểu thuyết “Tiếng
từ tiểu thuyết “Tiếng
gọi nơi hoang dã”.
gọi nơi hoang dã”.

I. Tìm hiểu chung:
I. Tìm hiểu chung:
2. Tác phẩm:
2. Tác phẩm:
b. Đọc:
b. Đọc:
c. Chú thích:
c. Chú thích:
d. Thể loại:
d. Thể loại:


- Tiểu thuyết (7 chương).
- Tiểu thuyết (7 chương).


- Đoạn trích thuộc chương 6 “Tình yêu
- Đoạn trích thuộc chương 6 “Tình yêu
thương đối với con người”.
thương đối với con người”.

I. Tìm hiểu chung:
I. Tìm hiểu chung:
2. Tác phẩm:
2. Tác phẩm:
e. Bố cục:
e. Bố cục:
chia 3 phần
chia 3 phần
- Đoạn 1: mở đầu.
- Đoạn 1: mở đầu.
- Đoạn 2: tình cảm của Thooc- tơn đối với Bấc.
- Đoạn 2: tình cảm của Thooc- tơn đối với Bấc.
- Đoạn 3, 4, 5: tình cảm của Bấc đối với Thooc- tơn.
- Đoạn 3, 4, 5: tình cảm của Bấc đối với Thooc- tơn.
→
→
Nội dung chủ yếu của đoạn trích, miêu tả tình cảm
Nội dung chủ yếu của đoạn trích, miêu tả tình cảm
của con chó Bấc đối với chủ.
của con chó Bấc đối với chủ.


Mở đầu là đoạn nói về tình cảm của chủ với Bấc vì
Mở đầu là đoạn nói về tình cảm của chủ với Bấc vì
đó chính là nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình cảm
đó chính là nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình cảm
đặc biệt của chó với người.
đặc biệt của chó với người.

II. Tìm hiểu nội dung văn bản:
II. Tìm hiểu nội dung văn bản:
1.
1.
Tình cảm của Thooc- tơn với Bấc:
Tình cảm của Thooc- tơn với Bấc:
a
a
. Ông chủ lí tưởng:
. Ông chủ lí tưởng:
- Chỉ riêng Thooc tơn với bản tính nhân hậu hiếm
- Chỉ riêng Thooc tơn với bản tính nhân hậu hiếm
có, chẳng những đã cứu sống Bấc, mua lại Bấc,
có, chẳng những đã cứu sống Bấc, mua lại Bấc,
đối xửa với Bấc thật tận tình, khả ái cho đến khi
đối xửa với Bấc thật tận tình, khả ái cho đến khi
anh qua đời.
anh qua đời.
- Thooc tơn đối xử với những con chó kéo xe của
- Thooc tơn đối xử với những con chó kéo xe của
anh, đặc biệt với Bấc “như thể chúng là con cái
anh, đặc biệt với Bấc “như thể chúng là con cái
của anh vậy”.
của anh vậy”.
→
→
Trong ý nghĩ, trong tình cảm, dường như anh xem
Trong ý nghĩ, trong tình cảm, dường như anh xem
xem chúng như người, như bạn bè, như người
xem chúng như người, như bạn bè, như người
thân của anh, cùng làm việc, cùng chịu đựng gian
thân của anh, cùng làm việc, cùng chịu đựng gian
khổ để đạt mục đích cuối đời.
khổ để đạt mục đích cuối đời.

1.Tình cảm của Thooc- tơn với Bấc:
1.Tình cảm của Thooc- tơn với Bấc:
a
a
. Ông chủ lí tưởng:
. Ông chủ lí tưởng:
- So sánh với những ông chủ khác trước đó:
- So sánh với những ông chủ khác trước đó:
+ Chăm sóc vì nghĩa vụ (đã nuôi thì
+ Chăm sóc vì nghĩa vụ (đã nuôi thì
phải chăm sóc).
phải chăm sóc).
+ Chăm sóc vì mục đích kinh doanh, lợi
+ Chăm sóc vì mục đích kinh doanh, lợi
nhuận: đó chính là một trong những công
nhuận: đó chính là một trong những công
cụ đắc lực để tìm vàng nơi tuyết băng lạnh
cụ đắc lực để tìm vàng nơi tuyết băng lạnh
giá (kéo xe trượt tuyết)…
giá (kéo xe trượt tuyết)…
→
→
Thooc tơn không chỉ là ân nhân cứu
Thooc tơn không chỉ là ân nhân cứu
mạng mà còn là ông chủ lí tưởng của
mạng mà còn là ông chủ lí tưởng của
Bấc.
Bấc.

b. Các biểu hiện tình cảm của Thooc tơn:
b. Các biểu hiện tình cảm của Thooc tơn:
- Chào hỏi thân mật, nói lời vui vui vẻ, trò
- Chào hỏi thân mật, nói lời vui vui vẻ, trò
chuyện tầm phào với chó (như với con cái, hay bạn
chuyện tầm phào với chó (như với con cái, hay bạn
bè mình):
bè mình):
túm chặt lấy đầu Bấc, rồi dựa vào đầu
túm chặt lấy đầu Bấc, rồi dựa vào đầu
mình, rồi đẩy tới đẩy lui.
mình, rồi đẩy tới đẩy lui.
- Khe khẽ thốt lên tiếng rủa rủ rỉ, âu yếm như
- Khe khẽ thốt lên tiếng rủa rủ rỉ, âu yếm như
cha mẹ nựng con, chứ không phải là những tiếng
cha mẹ nựng con, chứ không phải là những tiếng
quát tức giận.
quát tức giận.


- Tình cảm này biểu hiện càng rõ khi anh thốt
- Tình cảm này biểu hiện càng rõ khi anh thốt
lên, trân trọng: “Trời đất! Đằng ấy hầu như biết
lên, trân trọng: “Trời đất! Đằng ấy hầu như biết
nói!”
nói!”
→
→


Tình cảm ngạc nhiên, yêu thương vô hạn nồng
Tình cảm ngạc nhiên, yêu thương vô hạn nồng
nàn của một ông chủ đối với con chó của mình.
nàn của một ông chủ đối với con chó của mình.

b. Các biểu hiện tình cảm của Thooc tơn:
b. Các biểu hiện tình cảm của Thooc tơn:
-Thương yêu, đối xử với
-Thương yêu, đối xử với
Xơ kit và Ních bằng một sự
Xơ kit và Ních bằng một sự
thương yêu chân thành.
thương yêu chân thành.
→
→
Anh là một chỗ nương
Anh là một chỗ nương
tựa hoàn toàn đáng tin.
tựa hoàn toàn đáng tin.
→
→
Đó như tình cảm giữa
Đó như tình cảm giữa
con người với con người,
con người với con người,
giữa bạn bè thân thiết với
giữa bạn bè thân thiết với
nhau, giữa cha và con.
nhau, giữa cha và con.

2. Tình cảm của Bấc với Thooc tơn:
2. Tình cảm của Bấc với Thooc tơn:
* Tình cảm với gia đình Milơ:
* Tình cảm với gia đình Milơ:
- “Tình bạn trịnh trọng và đường hoàng”.
- “Tình bạn trịnh trọng và đường hoàng”.
- Sống cuộc sống an nhàn, cô cậu ông bà chủ giàu
- Sống cuộc sống an nhàn, cô cậu ông bà chủ giàu
có, bệ vệ.
có, bệ vệ.
→
→
Bấc cảm thấy ngang hàng với họ “cùng hội
Bấc cảm thấy ngang hàng với họ “cùng hội
cùng phường”.
cùng phường”.


Tình cảm của nó và các chủ nhân tước đây
Tình cảm của nó và các chủ nhân tước đây
là tình cảm có giới hạn, có khoảng cách.
là tình cảm có giới hạn, có khoảng cách.



2. Tình cảm của Bấc với Thooc tơn:
2. Tình cảm của Bấc với Thooc tơn:
* Tình cảm với Thooc tơn:
* Tình cảm với Thooc tơn:


Tên
Tên
chó
chó
Những biểu hiện tình cảm
Những biểu hiện tình cảm
Nhận xét
Nhận xét
Xơ
Xơ
kít
kít


Thọc mũi vào dưới bàn
Thọc mũi vào dưới bàn
tay của Thooc tơn rồi
tay của Thooc tơn rồi
hích, hích mãi cho đến
hích, hích mãi cho đến
khi được vỗ về.
khi được vỗ về.


Nũng nịu, vì vốn
Nũng nịu, vì vốn
là một cô nàng
là một cô nàng
chó. Đơn giản,
chó. Đơn giản,
đơn điệu.
đơn điệu.
Ních
Ních


Chồm lên, tì cái đầu to
Chồm lên, tì cái đầu to
tướng lên đầu gối Thooc
tướng lên đầu gối Thooc
tơn.
tơn.


Mạnh mẽ nhưng
Mạnh mẽ nhưng
cũng đơn giản,
cũng đơn giản,
đơn điệu và có
đơn điệu và có
phần suồng sã.
phần suồng sã.

Bấc
Bấc
- Tỏ tình cảm, sung sướng, ngây ngất mỗi khi được
- Tỏ tình cảm, sung sướng, ngây ngất mỗi khi được
chủ ôm đầu rủ rỉ rủa yêu: bật vùng dậy, miệng
chủ ôm đầu rủ rỉ rủa yêu: bật vùng dậy, miệng
cười, mắt long lanh, họng rung lên những âm
cười, mắt long lanh, họng rung lên những âm
thanh không thốt ra lời, cứ như vật đứng yên bằng
thanh không thốt ra lời, cứ như vật đứng yên bằng
hai chân trong tư thế bất động khoái cảm vô tận.
hai chân trong tư thế bất động khoái cảm vô tận.
- Há miệng cắn vờ vào tay, ép mạnh răng vào tay chủ
- Há miệng cắn vờ vào tay, ép mạnh răng vào tay chủ
như là cử chỉ vuốt ve đầy thương mến.
như là cử chỉ vuốt ve đầy thương mến.
-
Không săn đón mà tôn thờ chủ một cách toàn tâm
Không săn đón mà tôn thờ chủ một cách toàn tâm
toàn ý, thiêng liêng, sùng kính, hết lòng hết sức
toàn ý, thiêng liêng, sùng kính, hết lòng hết sức
bảo về. Khi thì nằm phục dưới chân chủ hằng giờ,
bảo về. Khi thì nằm phục dưới chân chủ hằng giờ,
mắt háo hức, tỉnh táo, ngước nhìn mặt chủ, chăm
mắt háo hức, tỉnh táo, ngước nhìn mặt chủ, chăm
chú quan sát từng nét nhỏ thay đổi trên khuôn mặt
chú quan sát từng nét nhỏ thay đổi trên khuôn mặt
chủ: khi lại nằm xa hơn một quãng quan sát từng
chủ: khi lại nằm xa hơn một quãng quan sát từng
cử động nhỏ của chủ.
cử động nhỏ của chủ.
-
- Sợ ám ảnh bị mất Thooc tơn, anh sẽ đột nhiên
- Sợ ám ảnh bị mất Thooc tơn, anh sẽ đột nhiên
biến mất khỏi cuộc đời nó như những ông chủ
biến mất khỏi cuộc đời nó như những ông chủ
trước đó Giữa đếm, nó vùng dậy, trườn qua cái
trước đó Giữa đếm, nó vùng dậy, trườn qua cái
lạnh giá đến đứng trước lều lắng nghe tiếng thở
lạnh giá đến đứng trước lều lắng nghe tiếng thở
đều đều của chủ.
đều đều của chủ.
- Tình cảm rất
- Tình cảm rất
phong phú và
phong phú và
đặc biệt sâu
đặc biệt sâu
sắc : thương
sắc : thương
yêu, tôn thờ,
yêu, tôn thờ,
kính ngưỡng,
kính ngưỡng,
biết ơn, thần
biết ơn, thần
phục tuyệt đối.
phục tuyệt đối.
- Bấc có tâm hồn
- Bấc có tâm hồn
khác và hơn
khác và hơn
hẳn những con
hẳn những con
chó khác.
chó khác.
- Không phải đối
- Không phải đối
với chủ nào
với chủ nào
Bấc cũng có
Bấc cũng có
thái độ, tình
thái độ, tình
cảm như vậy.
cảm như vậy.

III. Tổng kết:
III. Tổng kết:
1. Nội dung:
1. Nội dung:


Đoạn trích bộc lộ những nhận xét tinh
Đoạn trích bộc lộ những nhận xét tinh
tế của tác giả về con chó Bấc đồng thời
tế của tác giả về con chó Bấc đồng thời
thể hiện tình cảm của tác giả với loài vật
thể hiện tình cảm của tác giả với loài vật

III. Tổng kết:
III. Tổng kết:
2. Nghệ thuật:
2. Nghệ thuật:
- Không sử dụng nhân hóa một cách triệt
- Không sử dụng nhân hóa một cách triệt
để. Chỉ qua lời kể chuyện xũng đã bộc lộ
để. Chỉ qua lời kể chuyện xũng đã bộc lộ
“tâm hồn” của con chó Bấc.
“tâm hồn” của con chó Bấc.
- Nhà văn đứng ngoài quan sát miêu tả
- Nhà văn đứng ngoài quan sát miêu tả
chứ không nhập vào nhân vật, đống vai
chứ không nhập vào nhân vật, đống vai
nhân vật.
nhân vật.
- Truyện vẫn rất sinh động, chân thật,
- Truyện vẫn rất sinh động, chân thật,
nhờ tài năng quan sát, vốn hiểu biết và
nhờ tài năng quan sát, vốn hiểu biết và
tình cảm của tác giả với loài vật.
tình cảm của tác giả với loài vật.

Xem chi tiết: Tiết 156: Văn học- Con chó Bấc