Tài liệu Dự kiến phân công viết đề tài khoa học cấp Bộ 2007 ppt

CHNG 1: C S Lí LUN V KHUNG CHNH SCH THC
Y DOANH NGHIP U T CHO BO V MễI TRNG
1.1. Mt s vn lý lun v khỏi nim cú liờn quan
1.1.1. Bo v mụi trng - t trỏch nhim ca Chớnh ph ti trỏch
nhim ca doanh nghip v ton xó hi
Ti gia thp niờn 80 ca th k trc, cỏc nc phỏt trin ó cú s
thay i ht sc quan trng v cỏch tip cn i vi chớnh sỏch bo v mụi
trng. Nu nh trc õy, Chớnh ph c
a cỏc nc ny thng s dng bin
phỏp kim soỏt v giỏm sỏt cht ch mc thi ụ nhim ca doanh nghip, buc h
phi ỏp dng cỏc gii phỏp v k thut cụng ngh x lý ụ nhim cui cụng
on sn xut thỡ lỳc ny, Chớnh ph ó chuyn sang s dng cỏc c ch chớnh sỏch
mm do hn, nhm khuyn khớch doanh nghip ch ng thc hin cỏc bi
n phỏp
phũng gõy ụ nhim hn l bin phỏp x lý ụ nhim. Cỏch tip cn ny xut
phỏt t lun c ca kinh t hc mụi trng cho rng, bờn cnh nhng cụng c chớnh
sỏch mang tớnh mnh lnh hnh chớnh nhm kim soỏt mc thi ụ nhim ca doanh
nghip, cn s dng nhng cụng c kinh t nhm thay i hnh vi ca doanh
nghip theo hng cú li hn cho mụi trng sinh thỏi.
Do tng trng kinh t thng
c t thnh mc tiờu hng u nờn
trong nhiu thp k cui ca th k 20, Chớnh ph ca cỏc nc ang phỏt trin
u ó khụng dnh s quan tõm ỳng mc ti vn bo v mụi trng. Ti
nhiu nc ang phỏt trin, ngi ta cho rng, hy hoi mụi trng sinh thỏi l
h qu khụng th trỏnh khi ca quỏ trỡnh tng trng nhanh i vi mt quc
gia
ang mc phỏt trin thp. Vn bo v mụi trng, do vy, ch cú th
c cõn nhc ti khi t nc t ti mt mc phỏt trin v thnh vng nht
nh. Ti cỏc nc ny, cng ng doanh nghip thng ớt quan tõm ti vn
bo v mụi trng v cng thiu trỏch nhim i vi nhng tỏc ng tiờu cc
gõy ra cho mụi trng t quỏ trỡnh sn xut c
a h.
1.1.2. Mt s khỏi nim v thut ng s dng trong ti
a) Bo v mụi trng v ni dung hot ng bo v mụi trng ca
doanh nghip
Trong cỏc ti liu c cụng b trờn th gii, thut ng bo v mụi trng
c hiu c theo ngha rng v ngha hp. Chng hn, theo nh ngha ca Liờn
hp quc, bo v mụi tr
ng c xỏc nh l nhng hnh ng c thc
hin nhm bo v mụi trng t nhiờn; phũng nga hay gim thiu nhng tỏc

4

ng tiờu cc do cỏc hot ng kinh t v xó hi ca con ngi gõy ra cho mụi
trng.
Khỏi nim tng quỏt núi trờn cng ó c Vit Nam s dng gii thớch
v ni dung hot ng bo v mụi trng v c qui nh trong Lut Bo v mụi
trng (sa i) c Quc hi thụng qua nm 2005. Theo ú, iu 3, mc 3 ca
lut ny nờu rừ: Hot ng b
o v mụi trng l hot ng gi cho mụi trng
trong lnh, sch p; phũng nga, hn ch tỏc ng xu i vi mụi trng, ng
phú s c mụi trng; khc phc ụ nhim, suy thoỏi, phc hi v ci thin mụi
trng; khai thỏc, s dng hp lý v tit kim ti nguyờn thiờn nhiờn; bo v a
dng sinh hc.
b) u t cho bo v mụi trng ca doanh nghip
Xột v
khớa cnh ti chớnh, ngun vn c s dng thc hin cỏc hot
ng bo v mụi trng c doanh nghip hch toỏn vo cỏc khon chi ca
mỡnh, bao gm chi u t v chi thng xuyờn.
c) Cỏc dng u t ca doanh nghip cho bo v mụi trng
Da vo cỏch thc tin hnh, u t cho bo v mụi trng ca doanh
nghip cng cú th c thc hi
n di dng: i) u t phũng nga ụ nhim;
ii) u t gim thi ụ nhim; iii) u t x lớ ụ nhim.
1.2. Nhng ỏp lc thỳc y doanh nghip u t cho bo v mụi trng
1.2.1. Nhng ỏp lc t th trng ton cu v bi cnh hi nhp quc t
Th nht, quỏ trỡnh tng trng kinh t ton cu trong nhng nm qua ó
gúp ph
n ci thin mc thu nhp ca ngi dõn, to nờn ngy cng nhiu ngi
thuc tng lp trung lu trờn phm vi ton th gii.
Th hai, quỏ trỡnh ton cu húa v hi nhp kinh t quc t ang to ra nhng
c hi mi cho ngi tiờu dựng, vn c coi l vua trong quyn la chn cỏc sn
phm trờn th trng. Ngi tiờu dựng cú th la chn mua sn phm mỡnh cn do
trong n
c sn xut hay nhp khu t nc ngoi, tựy vo cht lng v giỏ c.
Th ba, mc dự cú quyn ti cao trong la chn sn phm, nhng ngi
tiờu dựng nhiu khi li b gp tr ngi khi thc hin quyn ny do thiu thụng tin
chi tit v sn phm c lm ra. Tuy nhiờn, s phỏt trin nhanh chúng ca cụng
ngh thụng tin din ra trờn phm vi ton cu trong hai thp k qua ó cho phộp
ngi tiờu dựng cú iu ki
n tip cn thụng tin v sn phm v nh sn xut mt
cỏch d dng.

5

1.2.2. Nhng ỏp lc t th trng v bi cnh trong nc
a) Nhúm ỏp lc v kinh t. Trong bi cnh hin nay, cỏc doanh nghip
chu tỏc ng ca cỏc i tỏc, bn hng, khỏch hng ca mỡnh v tuõn th cỏc
tiờu chun, trong ú cú tiờu chun v mụi trng. Nhiu nh u t cng ũi hi
doanh nghip phi bo m thc hin tt chớnh sỏch BVMT trc khi chp nhn
cp vn cho doanh nghi
p. Ngoi ra, bng vic thc hin cỏc bin phỏp bo v
mụi trng, doanh nghip cú th nõng cao v th v uy tớn ca mỡnh.
b)Nhúm ỏp lc v xó hi. Ngy nay, ti nhiu quc gia ang cú s tham
gia ngy cng tớch cc ca cỏc t chc, cng ng v xó hi vo vic to sc ộp
v d lun xó hi, lm cho cỏc doanh nghip phi quan tõm ti hot ng bo v
mụi trng. Nhng nghiờn cu R&D cng cú th
t vn cho doanh nghip
nhng gii phỏp cn thc hin nhm bo v mụi trng, gim thiu tỏc ng xu
ca quỏ trỡnh sn xut ti mụi trng sinh thỏi.
c)Nhúm ỏp lc v chớnh sỏch: H thng lut phỏp, chớnh sỏch mụi trng
quc gia cựng vi vic thc thi chỳng cú hiu qu l yu t quyt nh tỏc ng
lm thay i hnh vi ca doanh nghip theo hng bo v mụi trng. S d nh

vy l vỡ iu ny s buc doanh nghip phi cõn nhc gia hai s la chn:
hoc phi u t v thc hin bin phỏp bo v mụi trng theo ỳng lut phỏp
c tip tc sn xut hay s phi úng ca, chm dt hot ng.
1.3. Khung chớnh sỏch thỳc y doanh nghip u t cho bo v mụi
trng
1.3.1. Cỏc chớnh sỏch tỏc ng ti cỏch
ng x ca doanh nghip theo
hng thõn thin vi mụi trng
thay i cỏch ng x ca doanh nghip theo hng bo v mụi trng,
Chớnh ph cú th s dng ba nhúm (cụng c) chớnh sỏch ch yu sau:
a) Nhúm lut l v bo v mụi trng v kim soỏt ụ nhim, cũn gi l
mnh lnh v kim soỏt (CAC), bao gm vic ban hnh v thc thi khung khổ
luật phỏp, cỏc qui định, tiêu chuẩn v bo v môi tr
ờng.
b) Nhúm chớnh sỏch nhm nõng cao nhn thc cng ng. Nhúm chớnh
sỏch ny đợc thực hiện nhằm tác động trực tiếp hoặc gián tiếp tới doanh nghip
thông qua nâng cao nhận thức, tinh thần trách nhiệm của họ hoặc của cng ng
có liên quan đối với vn bảo vệ môi trờng.

6

c) Nhúm chớnh sỏch s dng cụng c kinh t. Cú th hiu õy l vic
Chớnh ph can thip lm thay i hnh vi doanh nghip bng vic to ra th
trng hay s dng cỏc nguyờn tc th trng, t ú to ra cỏc ng c v kinh
t i vi doanh nghip trong quyt nh u t v thc hin bin phỏp bo v
mụi trng.
1.3.2. Chớnh sỏch khuyn khớch ti chớnh h tr doanh nghip
u t
cho bo v mụi trng
Bờn cnh nhng nhúm chớnh sỏch trờn, Chớnh ph cú th s dng nhúm
chớnh sỏch khuyn khớch ti chớnh, to iu kin cho doanh nghip cú ngun vn
u t cho bo v mụi trng. Mc ớch chớnh ca nhúm chớnh sỏch ny l: i)
nhm gim bt chi phớ u t cho doanh nghip thc hin cỏc d ỏn u t
bo v mụi trng v ii) to iu kin doanh nghip cú th
thc hin cỏc d
ỏn u t cho bo v mụi trng mt cỏch hiu qu.
1.4. Kinh nghim quc t v u t ca doanh nghip v chớnh sỏch
thỳc y doanh nghip u t cho bo v mụi trng
1.4.1. Tng quan tỡnh hỡnh u t cho bo v mụi trng ca doanh
nghip trờn th gii
Trờn th gii, ngun vn thc hin u t cho bo v
mụi trng c
huy ng t nhiu ngun: t ngõn sỏch Chớnh ph, t vn ca cỏc doanh nghip
sn xut kinh doanh, t cỏc t chc khỏc trong xó hi, t cng ng xó hi v.v.
Tuy nhiờn, i vi cụng tỏc bo v mụi trng liờn quan ti gim thiu v kim
soỏt ụ nhim do hot ng kinh t gõy ra thỡ ngun u t c huy ng ch
yu l t ngõn sỏch v doanh nghip.
Theo s liu thng kờ cho th
y, cỏc nc phỏt trin thuc OECD nhỡn
chung chi cho lnh vc bo v mụi trng mc trờn di 1% GDP. Cỏ bit, H
Lan ó chi ti 2,1% GDP cho lnh vc ny. Ti cỏc nc c nờu trong bng
ny, khu vc doanh nghip úng gúp t trng ln trong tng chi tiờu cho bo v
mụi trng, c bit cỏc nc nh M, Nht Bn, Hn Quc, Ca na a, ni t
trng chi tiờu ca doanh nghip vt h
n ẵ tng chi chung ca c nc cho cỏc
hot ng ny. ỏng chỳ ý, doanh nghip dnh phn ln ngõn sỏch chi cho bo
v mụi trng chi thng xuyờn, trong khi t l chi cho u t luụn chim
di 50% tng chi hng nm cho mc ớch ny.
T l u t ca doanh nghip cho bo v mụi trng ca cỏc nc
thng khụng tng theo thi gian m ch dao ng mt khong nht nh.
Ch
ng hn, trng hp ca Ca na a, doanh nghip u t mc trung bỡnh l
0,9-1,0% tng s vn hỡnh thnh nờn vn c nh trong giai on 1990-1997.

7

Tng t, trng hp ca Hoa K l t 2,0-2,2%; Hn Quc: 0,7-1%; c: 0,4-
0,6%; Phn Lan: 0,9-1,6% v.v. iu ú cú ngha l, tng chi cho u t bo v
mụi trng ca doanh nghip khụng t l thun vi mc tng doanh thu m
dng nh tựy thuc vo k hoch v chin lc ca doanh nghip ti cỏc nc
ny.
So vi cỏc nc cụng nghip phỏt trin, doanh nghip cỏc nc ang
phỏt tri
n thng ớt quan tõm n u t cho bo v mụi trng hn. Nhng
nc ny cng ớt tp hp v cụng b cỏc s liu v mc u t ca doanh nghip
cho cỏc hot ng ny. Vỡ vy, s liu hin cú v mc u t ca doanh nghip
cho bo v mụi trng ti cỏc nc ang phỏt trin cũn rt hn ch. Tuy nhiờn,
nhng s liu m nhúm nghiờn c
u thu thp c cho thy ti nhiu nc ang
phỏt trin, ngun chi ch yu cho bo v mụi trng l t ngõn sỏch ca Chớnh
ph v bc tranh ny khỏ trỏi ngc vi cỏc nc phỏt trin thuc OECD ó nờu
trờn, khi doanh nghip mi l ch th chớnh u t cho hot ng bo v mụi
trng.
a) Kinh nghim ỏp dng lut l v kim soỏt trong bo v mụi trng
Nhúm chớnh sỏch ny c ỏp dng ph bi
n v rng rói hu ht cỏc
nc, k c cỏc nc ó phỏt trin v ang phỏt trin. Nhng chớnh sỏch ny
c Nh nc th ch húa thụng qua nhng qui nh v cỏc tiờu chun mụi
trng buc doanh nghip phi tuõn th.
Kinh nghim quc t cho thy, cho dự cú mt h thng phỏp Lut Bo
v mụi trng rt ng b, nhng nu vic thc thi h thng lut phỏp ú khụng
nghiờm v kộm hiu lc thỡ hiu qu ca chớnh sỏch i vi vic hn ch tỏc
ng tiờu cc t quỏ trỡnh hot ng kinh t ti mụi trng s khụng cao. Chớnh
vỡ vy, bo m cho vic thc thi lut phỏp mụi trng, cỏc nc trờn th gii
u xõy dng mt h thng cỏc c quan qun lớ nh nc cú chc nng giỏm sỏt
v kim tra vic tuõn th phỏp lut.
b) Kinh nghim ỏp dng nhúm chớnh sỏch s dng cụng c
kinh t
Khỏc vi nhúm chớnh sỏch v lut phỏp v kim soỏt trờn, nhúm chớnh
sỏch s dng cụng c kinh t trong qun lý mụi trng mi ch c cỏc nc,
m ch yu l cỏc nc cụng nghip phỏt trin v cỏc nc cụng nghip húa mi
ni lờn ỏp dng trong vi thp k qua.
Kinh nghim quc t thi gian qua cho thy mt s c im ỏng chỳ ý.
Th nht, cụng c kinh t c hu ht cỏc n
c ỏp dng l phớ ụ nhim, trong

8

khi cụng c to th trng iu tit lng cht ụ nhim dng nh mi c
s dng ph bin ti cỏc nc phỏt trin. Loi cụng c ny mi ch c ỏp
dng rt khiờm tn mt vi nc ang phỏt trin nh i Loan, Xin-ga-po.
Xin-ga-po cú mt c ch u thu quyn c thi cht khớ ozon ra mụi tr
ng
ó c ỏp dng t nhiu nm tr li õy. Theo ú, hn mc thi khớ ozon cho
phộp c phõn phi gia cỏc doanh nghip sn xut v nhp khu trờn c s
u thu. Mi bờn tham gia thu s phi a ra mc khớ ozon c phộp thi
cựng vi giỏ cho mua quyn thi lng cht khớ ú. Th hai, vic s dng cụng
c thu/phớ ụ nhim ti nhi
u nc thng c kt hp vi cụng c lut phỏp -
kim soỏt. Th ba, ngun thu t thu/phớ ụ nhim thng c cỏc nc s
dng u t li cho cụng tỏc bo v mụi trng v chi cho b mỏy hnh chớnh
thc hin vic thu thu/phớ ú.
c) Kinh nghim ỏp dng chớnh sỏch nõng cao nhn thc cng ng
Chớnh sỏch ny ang ngy cng c cỏc nc trờn th gii quan tõm bi
tớnh linh hot v hi
u qu m nú em li. Tuy nhiờn, chớnh sỏch ny mi ch
c s dng rng rói t thp k 90 tr li õy bi trc ú, cỏc nh chớnh tr v
kinh t cú nhiu lý do t chi cụng b cho cng ng bit thc trng tuõn th
lut phỏp v kt qu hot ng bo v mụi trng ca doanh nghip. Mt trong
nhng lớ do quan trng l h cho rng vic cụng b nh
vy s lm nh hng
ti tng trng ca doanh nghip v do ú, s nh hng xu ti tng trng
kinh t. Vic nõng cao nhn thc cng ng v bn cht l bo m cho quyn
c bit v quyn c tham gia ca cng ng trong cụng tỏc bo v mụi
trng v thng c thc hin thụng qua hai nhúm chớnh sỏch: i) chớnh sỏch
minh bch húa thụng tin v ii) nhúm chớnh sỏch huy ng s tham gia ca cng
ng. Hai nhúm chớnh sỏch ny gn lin vi xu hng dõn ch húa xó hi v
phỏt trin xó hi dõn s ti cỏc nc trờn th gii trong vi thp k tr li õy.
d) Kinh nghim ỏp dng nhúm chớnh sỏch khuyn khớch ti chớnh h tr
u t bo v mụi trng
h tr doanh nghip b vn u t cho bo v mụi trng, cỏc nc
trờn th gii ỏp dng cỏc chớnh sỏch h tr ti chớnh ht sc
a dng. Ph bin
nht l nhng chng trỡnh h tr doanh nghip trong nghiờn cu trin khai v
thc hin d ỏn u t cho mụi trng thụng qua: ti tr khụng hon li, cho vay
vn u ói, min gim thu. Tuy nhiờn, theo nhn nh ca cỏc nh kinh t mụi
trng v t kinh nghim ó qua, chớnh sỏch h tr ti chớnh núi trờn khụng phi
lỳc no cng em li hiu qu nh mong mun, thm chớ nu thc hin chỳng
khụng cn thn thỡ kt qu thu c ht sc trỏi ngc.

9

1.4.3. Mt s nhn xột t kinh nghim quc t v bi hc rỳt ra cho Vit
Nam
a) Nhn xột tng quỏt
Th nht, trong vi thp k tr li õy, doanh nghip ca cỏc nc trờn
th gii ngy cng cú xu hng quan tõm nhiu hn ti vn bo v mụi
trng. u t ca doanh nghip cho bo v mụi trng ó chim t trng ln
trong t
ng u t cho lnh vc mụi trng ti cỏc nc phỏt trin.
Th hai, kinh nghim quc t cho thy h thng cỏc c ch chớnh sỏch
c ỏp dng ti cỏc nc trờn th gii ht sc a dng, phong phỳ, vi phm vi
ỏp dng khỏc nhau. Nhỡn chung, nhúm chớnh sỏch v lut phỏp giỏm sỏt c
cỏc nc ỏp dng ph bin nht, mc dự kt qu thu c cũn tựy thuc vo
nng lc thc thi chớnh sỏch ca m
i nc.
Th ba, trong cỏc nhúm chớnh sỏch c ỏp dng, khụng cú nhúm chớnh
sỏch no l tuyt i hon ho. Mi chớnh sỏch u cú im mnh v nhng
nhc im nht nh. Vỡ vy, tựy tng mc ớch chớnh sỏch m Chớnh ph cỏc
nc cú th la chn nhng cụng c thớch hp thỳc y doanh nghip u t
cho bo v mụi trng, ng thi cn thc hin nhng bin phỏp cn thi
t
hn ch nhng nhc im cú th ca chớnh sỏch.
Th t, khụng nc no trờn th gii ch la chn ỏp dng mt nhúm
chớnh sỏch. Ngc li, vic s dng kt hp ng b c bn nhúm chớnh sỏch s
l cỏch ti u cú th t c kt qu trong thỳc y doanh nghip quan tõm
v u t cho bo v mụi trng.
Th
nm, ngoi tỏc dng lm thay i hnh vi ca doanh nghip, nhúm
chớnh sỏch s dng cụng c kinh t cũn to iu kin Chớnh ph cỏc nc cú
thờm ngun thu ngõn sỏch. Nhỡn chung, ngun thu ny thng c cỏc nc
phỏt trin v ang phỏt trin s dng tr li chi cho u t bo v mụi trng.
Th sỏu, vic s dng mt s chớnh sỏch, c bit l cỏc chớnh sỏch s
dng cụng c kinh t
i vi cỏc nc ang phỏt trin cú th gp phi nhng cn
tr nht nh nh nhng vn v k thut, vn v chớnh tr -xó hi, vn
v th ch, vn v thng mi quc t v.v.
b) Mt s bi hc cho Vit Nam
Mt l, khi iu kin cha m bo, Vi
t Nam khụng nờn vi vng trong
vic ỏp dng cỏc cụng c chớnh sỏch mt cỏch t m cn tp trung ngun lc
thc hin tt mt s cụng c chớnh sỏch c bn, sau ú m rng dn phm vi

10

ỏp dng ra cỏc loi cụng c chớnh sỏch khỏc. c bit, cn phi thn trng i
vi mt s cụng c chớnh sỏch ũi hi phi tha món nhng iu kin k thut
c bit.
Hai l, vic ỏp dng kt hp nhiu nhúm chớnh sỏch l cn thit em
li hiu qu thc thi. Bi hc ny l quan trng trong trng hp ca Vit Nam
bi nh
ng chớnh sỏch dự di dng ỏn ó c Chớnh ph phờ duyt,
nhng nu cha c th ch húa thnh vn bn lut thỡ cng cha th thc hin
trờn thc t.
Ba l, vic thc thi cỏc cụng c chớnh sỏch chc chn s gp phi nhng
khú khn, phn i nht nh t nhng nhúm i tng khỏc nhau. Vỡ vy, khi
ban hnh chớnh sỏch no, Chớnh ph cn cú s thng nh
t t cp cao nht ti cỏc
c quan thc thi v mc tiờu v cỏc cam kt chớnh sỏch cú c s phi hp
hnh ng, vt qua nhng khú khn ban u khi ỏp dng chớnh sỏch.
Bn l, Vit Nam cú th c coi l nc i sau trong vic ỏp dng cỏc c
ch chớnh sỏch thỳc y doanh nghip u t cho bo v mụi trng. Vỡ vy,
Vit Nam cn tranh th ti a s giỳp v h tr
ca cng ng quc t trong
vic xõy dng v thc thi cỏc chớnh sỏch ny. Ngoi ra, cn phi huy ng cỏc
ngun lc khỏc nhau bo m thc hin chớnh sỏch, cú th t nhiu ngun
khỏc nhau.
Nm l, v nguyờn tc, doanh nghip Vit Nam s khụng t mỡnh b tin
u t cho bo v mụi trng, tr khi h buc phi cõn nhc la chn li ớch
kinh t t cỏc d ỏn
u t ny. Vỡ vy, bờn cnh sc ộp bờn ngoi, cn phi to
nhng sc ộp bờn trong mnh m t cng ng xó hi, hip hi ngnh ngh, t
chc, ng thi ban hnh cỏc chớnh sỏch h tr nht nh to iu kin cho
doanh nghip cng thu c li ớch kinh t t vic u t cho cỏc d ỏn bo v
mụi trng.

11

CHNG 2: THC TRNG U T CA DOANH NGHIP V
C CH CHNH SCH HIN HNH THC Y DOANH
NGHIP U T CHO BO V MễI TRNG VIT NAM
2.1. Thc trng u t ca doanh nghip cho bo v mụi trng
2.1.1. Tỡnh hỡnh u t cho bo v mụi trng ca Vit Nam
u t cho bo v mụi trng Vit Nam ch yu l do Nh nc v cỏc
doanh nghip thc hin. Nh nc úng vai trũ va l c quan qun lý nh nc
trong lnh vc bo v mụi trng, ng thi l ngi u t chớnh vo cỏc cụng
trỡnh, d ỏn bo v
mụi trng nhm gim thiu tỏc ng tiờu cc ca hot ng
kinh t ti mụi trng v bo v sc khe ca ngi dõn. Cũn cỏc doanh nghip
l ngi phi b tin u t gim tỏc ng tiờu cc ti mụi trng t cỏc hot
ng sn xut kinh doanh ca mỡnh theo qui nh ca phỏp lut.
K t khi ln u tiờn ban hnh Lut Bo v mụi trng (1993), Chớnh
ph
Vit Nam ó ngy cng quan tõm hn ti vn bo v mụi trng v dnh
mt phn ngõn sỏch cho hot ng bo v mụi trng trc nhng tỏc ng tiờu
cc ngy cng rừ rt ca quỏ trỡnh phỏt trin kinh t ti mụi trng sinh thỏi.
Trong giai on 1996-2005, ngõn sỏch nh nc ó chi cho mc tiờu gim thiu
v kim soỏt ụ nhim trờn phm vi c nc vi tng s vn lờn ti 3,9 t ụ la.
ỏng chỳ ý, mc chi trong th
i k 5 nm gn õy (2001-2005) t 2,3 t ụ la,
ó tng gp 1,5 ln so vi 5 nm trc ú.
Chi ngõn sỏch nh nc cho lnh vc bo v mụi trng ca Vit Nam
ch yu da vo ngun vn nc ngoi, trung bỡnh chim khong gn 80% tng
chi ngõn sỏch cho mc tiờu ny. Trong tng chi ngõn sỏch cho bo v mụi
trng thỡ t trng chi cho u t h tng chim phn ln, trung bỡnh ti 71,4
tng chi trong c giai on 1996-2005. Trong ú, t l ny ca giai on 1996-
2000 l 80% v giai on 2001-2005 gim ỏng k cũn 66%. Thc t ny tng
i trỏi ngc so vi tỡnh hỡnh ca cỏc nc phỏt trin, ni t trng u t h
tng cho hot ng bo v mụi trng ch chim t l nh (khụng ti 40%). Tuy
nhiờn, s khỏc bit ny cú th c lý gii bi cụng tỏc b
o v mụi trng ca
Vit Nam ch mi c quan tõm trong hai thp k tr li õy, trong khi cỏc
nc phỏt trin ó cú nhiu thp k tri nghim hot ng bo v mụi trng v
h ó qua giai on xõy dng h thng h tng ban u cho cụng tỏc ny t
nhiu nm trc.

12

Hỡnh 2.1: Xu hng u t cho gim thiu v kim soỏt ụ nhim t ngun
ngõn sỏch giai on 1996-2005 (triu ụ la)







0
100
200
500
700
600
400
300
1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004e 2005e
Ngõn sỏch trong nc (tri u $)
O DA (tri u $)
Ngun: S liu c nhúm nghiờn cu x lý t ngun ca B K hoch
v u t (2007).
Cho ti nay, Vit Nam cha cú s liu cụng b chớnh thc v mc u
t chung ca doanh nghip cho bo v mụi trng. Theo s
liu s b thu thp
c, vn u t cho bo v mụi trng nm 2001 ca doanh nghip Vit Nam
ch chim 25% tng u t cho mc ớch ny ca c nc, cũn li l t ngun
ODA (chim ti 56%) v ngõn sỏch trong nc (19%). Nh vy, u t cho bo
v mụi trng ti Vit Nam ch yu vn l t ngun ngõn sỏch, chim 75% tng
chi
u t cho mc ớch ny ca nm 2001.

Hỡnh 2.2: C cu u t cho bo v mụi trng theo ngun vn nm 2001
(%)







56%
19%
25%
V

n O DA
V

n N S trong n

c
V

n c

a D N
Ngun: Tng hp s liu t B KH&T, Tng cc Thng kờ (2002).

13

Xem chi tiết: Tài liệu Dự kiến phân công viết đề tài khoa học cấp Bộ 2007 ppt